ତାରାତାରିଣୀ: ଶକ୍ତିର ଆସନTaratarini: Seat of Shakti
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର କୁମାରୀ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଋଷିକୁଳ୍ୟା ନଦୀ କୂଳରେ ତାରାତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ। ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ପ୍ରାୟ ୭୦୦ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିବା ଏହି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ମାତା ତାରା ଓ ତାରିଣୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ସଦା ବର୍ଷିତ ହେଉଛି। ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ୨୮ କି.ମି. ଦୂରରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ନିକଟରେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଶକ୍ତି ପୀଠ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଭାରତର ଚାରିଟି ଆଦି ଶକ୍ତି ପୀଠ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ — କାମାଖ୍ୟା, ବିମଳା, କାଳୀଘାଟ ଏବଂ ତାରାତାରିଣୀ।Perched atop the Kumari Hills at nearly 700 feet above sea level, overlooking the Rushikulya River in Ganjam district, the Taratarini Temple is one of the most ancient and revered Shakti Peethas in India. Located about 28 km from Brahmapur city near Purushottampur, it is one of the four Adi Shakti Pithas — alongside Kamakhya, Vimala, and Kalighat — making it among the holiest seats of divine feminine power in the subcontinent.
ପୌରାଣିକ କଥା: ସତୀଙ୍କ ଶରୀର ଓ ୫୧ ଶକ୍ତି ପୀଠThe Sacred Legend: Sati and the 51 Shakti Peethas
ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞରେ ପିତାଙ୍କ ଅପମାନରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସତୀ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିରେ ଆତ୍ମାହୁତି ଦେଇଥିଲେ। ଶିବ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସତୀଙ୍କ ଦେହ ନେଇ ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ବିଶ୍ୱର ବିନାଶ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ସତୀଙ୍କ ଦେହ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କଲେ। ସେହି ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ୫୧ ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ି ୫୧ ଶକ୍ତି ପୀଠ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ତାରାତାରିଣୀ ହେଉଛି ସତୀଙ୍କ ସ୍ତନ ପତନ ସ୍ଥାନ — “ସ୍ଥନ ପୀଠ” ଭାବେ ପରିଚିତ।According to the Puranas, when Sati immolated herself in protest at her father Daksha’s yajna, an enraged Shiva carried her lifeless body and performed the devastating Tandava dance. To prevent the destruction of the universe, Lord Vishnu used his Sudarshan Chakra to dismember Sati’s body. Her body parts fell at 51 locations across the Indian subcontinent, each becoming a Shakti Peetha. Taratarini is revered as the “Sthana Peetha” — the sacred site where Sati’s breasts fell, symbolizing divine motherhood and nurturing energy.
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ଭଉଣୀ — ତାରା ଓ ତାରିଣୀ — ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଅବତରଣ କରି କୁମାରୀ ପାହାଡ଼ରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହି ଚମତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ବସୁ ପ୍ରହରାଜ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷ୍ୟ ପିତା ହେଲେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଗର୍ଭଗୃହରେ ଥିବା ଦୁଇ ପ୍ରସ୍ତର ମୁଖ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଭଉଣୀଙ୍କ ପ୍ରତୀକ।Another captivating legend speaks of two celestial sisters — Tara and Tarini — who descended from the heavens and lived on the Kumari Hills, performing miracles among devotees. A learned Brahmin named Basu Praharaj became their foster father and, through divine guidance, established a shrine for their worship on the hilltop. The two stone faces adorned with gold and silver in the sanctum are believed to represent these divine sisters.
ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟ: କଳିଙ୍ଗ ଶୈଳୀର ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟTemple Architecture: Kalinga Style Masterpiece
ତାରାତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର ପାରମ୍ପରିକ କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ। ଗର୍ଭଗୃହରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରସ୍ତର ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ଯାହା ମାତା ତାରା ଓ ତାରିଣୀଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱୟଂଭୂ ବା ଆତ୍ମ-ପ୍ରକଟ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଦୁଇଟି ପିତ୍ତଳ ମୁଣ୍ଡ — ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା — ମୂଳ ମୂର୍ତ୍ତି ମଝିରେ ସ୍ଥାପିତ। ଗର୍ଭଗୃହରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବୁଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅଛି — ଏହା ବୌଦ୍ଧ ଓ ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାର ସମନ୍ୱୟ ଦର୍ଶାଏ। ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସୁନା ଓ ରୂପା ଅଳଙ୍କାର, ଫୁଲ ଏବଂ ସିନ୍ଦୂରରେ ସଜ୍ଜିତ।The Taratarini Temple is built in the traditional Kalinga architectural style. The sanctum sanctorum (garbhagriha) houses two ancient stone formations representing Goddess Tara and Tarini, believed to be self-manifested (Swayambhu). Between them are two brass heads known as Chalanti Pratima (movable deities used for processions). A small Buddha idol also resides in the sanctum, reflecting the syncretic blend of Buddhist and Shakta traditions. The deities are adorned with gold and silver ornaments, flowers, and sindoor, creating a mesmerizing sight for devotees.
ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ହଲ୍, କେତେକ ଛୋଟ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଏକ ଭବ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଅଛି। ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ଋଷିକୁଳ୍ୟା ନଦୀ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମର ସମତଳ ଭୂମିର ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ମନ୍ଦିର ପାଦଦେଶରେ ଦୁଇଟି ଶିଳାଲେଖ ଅଛି — ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ — ଯାହା ଏହାର ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ପ୍ରମାଣିତ କରେ।The temple complex includes a vast prayer hall, several subsidiary shrines, and a majestic gateway leading to the main sanctum. From the hilltop, panoramic views of the Rushikulya River and the Ganjam plains unfold breathtakingly. Two ancient inscriptions at the foothill — near a Shiva temple — bear testimony to its historical significance dating back centuries.
ଐତିହାସିକ ଯାତ୍ରା: ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତHistorical Journey: From Ancient Times to Present
ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ସମୟ ନେଇ ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ଅଛି। କେତେକ ଉତ୍ସାହ ଏହାକୁ ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ବୋଲି କହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପୂର୍ବ ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ରାଜା ଅନନ୍ଗଭୀମ ତୃତୀୟଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିବା ମତ ଦିଅନ୍ତି। ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବସୁପ୍ରହରାଜ ଏହାର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପୁରୀର ଗଜପତି ରାଜାମାନେ ମନ୍ଦିରର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ତାରାତାରିଣୀ ବିକାଶ ବୋର୍ଡ୍ ମନ୍ଦିରର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି।Scholars debate the temple’s construction period. Some sources trace its origins to the 8th century, while others attribute it to the 11th century under King Anangabhima III of the Eastern Ganga dynasty. In the 17th century, Basupraharaj undertook major renovations. The Gajapati kings of Puri patronized and expanded the temple in the 19th century. Today, the Taratarini Development Board manages the temple’s upkeep and development, ensuring this ancient heritage continues to thrive.
ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଜନଜୀବନରେ ତାରାତାରିଣୀଙ୍କ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ରହିଛି। ଗଞ୍ଜାମ, ବ୍ରହ୍ମପୁର ଏବଂ ଆସନ୍ନ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଲୋକମାନେ ମାତା ତାରାତାରିଣୀଙ୍କୁ ନିଜର ଇଷ୍ଟ ଦେବୀ ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ୨୦୧୭ ଫେବୃଆରୀରେ “INS Taratarini” ନାମକ ଏକ ସେଲ୍ ବୋଟ୍ ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ନାମରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲା — ଯାହା ଏହାର ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଏ।Taratarini holds deep cultural significance in South Odisha. People of Ganjam, Brahmapur, and neighboring Andhra Pradesh revere the goddesses as their presiding deity (Ista Devi). The Indian Navy honored this heritage by naming a sailboat “INS Taratarini” in February 2017, reflecting the temple’s national importance.
ଚୈତ୍ର ମେଳ: ଭକ୍ତିର ମହାସମାରୋହChaitra Mela: The Grand Festival of Devotion
ଚୈତ୍ର ମାସ (ମାର୍ଚ୍ଚ-ଏପ୍ରିଲ୍)ର ପ୍ରତି ମଙ୍ଗଳବାର ତାରାତାରିଣୀରେ ଚୈତ୍ର ମେଳ ବା ଚୈତ୍ର ଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୁଏ। ଏହା ମନ୍ଦିରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ — ପ୍ରାୟ ୮ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ — ଏହି ସମୟରେ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ନଡ଼ିଆ, ଫୁଲ, ସିନ୍ଦୂର ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଶିଶୁଙ୍କର ମୁଣ୍ଡନ (ମୁଣ୍ଡନ ସଂସ୍କାର) ଏହି ସମୟରେ ବିଶେଷ ଶୁଭ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଶତାଧିକ ନାପିତ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହନ୍ତି।The Chaitra Mela (Chaitra Yatra) is the temple’s grandest festival, celebrated on every Tuesday of the Chaitra month (March-April). Over 800,000 devotees gather during this period, making it one of India’s largest temple festivals. Devotees offer coconuts, flowers, and sindoor to the goddesses. Child tonsure ceremonies (Mundan Sanskar) are considered especially auspicious during Chaitra, with hundreds of barbers stationed near the temple to serve devotees.
ଚୈତ୍ର ମଙ୍ଗଳବାରରେ ବିଶେଷ ଖିଚଡ଼ି ଭୋଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ୭ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ପ୍ୟାକେଟ୍ ହିସାବରେ ବିତରଣ କରାଯାଏ। ମହା ଆରତି, ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ, ଢୋଲ ବାଦନ, ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ବିଶାଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଏହି ଉତ୍ସବର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ। ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ (ପ୍ରତି ହିନ୍ଦୁ ମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନ) ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ପୂଜା ହୁଏ। ଏହା ତନ୍ତ୍ର ସାଧକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଦିନ।Special Khechudi Bhoga is prepared on Chaitra Tuesdays and distributed to devotees at just ₹7 per packet from Monday midnight to 6 PM Tuesday. The festival features Maha Aarti, devotional music, dhol performances, cultural programs, and grand processions. Sankranti (the first day of each Hindu month) is also celebrated with special pujas, considered highly auspicious for Tantra practitioners.
ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଦୋଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଶ୍ରାବଣ ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଭାଦ୍ରପଦ ଅମାବାସ୍ୟା, ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଓ ନବରାତ୍ର, ଏବଂ ଦୀପାବଳି ଅମାବାସ୍ୟା। ମହା ଶିବରାତ୍ରିରେ ଶିବ-ଶକ୍ତିଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ବିଶେଷ ପୂଜା ହୁଏ।Other important festivals include Dola Purnima, Shravan Amavasya and Purnima, Bhadrapad Amavasya, Durga Puja and Navaratri, and Diwali Amavasya. Maha Shivaratri is celebrated with special reverence, honoring the spiritual connection between Shiva and Shakti.
ପୂଜା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ: ତନ୍ତ୍ର ଓ ବୈଦିକ ପରମ୍ପରାRituals and Practices: Tantra and Vedic Traditions
ତାରାତାରିଣୀ ମନ୍ଦିରରେ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଏବଂ ବୈଦିକ ଉଭୟ ପରମ୍ପରାର ପୂଜା ହୁଏ। ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତନ୍ତ୍ର ପୀଠ — ସାଧକମାନେ ଏଠାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନା ପାଇଁ ଆସନ୍ତି। ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାତଃ ୫:୩୦ରୁ ରାତି ୧୦ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲା ରହେ। ଭକ୍ତମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ନଡ଼ିଆ, ଫୁଲ, ସିନ୍ଦୂର ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ଗର୍ଭଗୃହରେ ପ୍ରସାଦ ଅର୍ପଣ ନିଷିଦ୍ଧ — ବିଜେ ପ୍ରତିମାଙ୍କୁ ମନ୍ଦିର ଫାଟକ ନିକଟରେ ବିଜେ ପୀଠସ୍ଥଳରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ।Taratarini Temple uniquely blends Tantric and Vedic worship traditions. It is a prominent Tantra Peetha where practitioners seek spiritual enlightenment and empowerment. The temple is open daily from 5:30 AM to 10 PM. Devotees offer coconuts, flowers, and sindoor. During festivals, offerings are not permitted inside the garbhagriha — instead, they are made to the Bije Pratima (processional deity) at a special Bije Pithasthal near the temple gate.
ଅନେକ ଭକ୍ତ ୯୯୯ ସିଢି ଉପରକୁ ଚଢ଼ି ମନ୍ଦିରରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି — ଏହା ଏକ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଭକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ। ଶିଶୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡନ ସଂସ୍କାର ଏଠାରେ ବହୁଳ ଭାବେ କରାଯାଏ — ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଶିଶୁର ପ୍ରଥମ କେଶ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ ସୁସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱାଳନ, ସାମୂହିକ ପ୍ରାର୍ଥନା ଏବଂ ବିଶେଷ ପୂଜା ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ।Many devotees climb the legendary 999 steps to the temple as an act of devotion and penance. Child Mundan (tonsure) ceremonies are widely performed here — it is believed that offering a child’s first hair to the goddess blesses them with good health and a prosperous future. Deepa lighting rituals, community prayers, and special pujas are also regular features of worship.
ଯାତାୟତ: କିପରି ପହଞ୍ଚିବେHow to Reach Taratarini Temple
ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ (ପ୍ରାୟ ୩୦ କି.ମି.): ୪୦ ମିନିଟ୍ ଡ୍ରାଇଭ୍। ଅଟୋ, ବସ୍, ଟ୍ୟାକ୍ସି ଉପଲବ୍ଧ। ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ (ପ୍ରାୟ ୧୬୦ କି.ମି.): NH-16 ଦ୍ୱାରା ୪-୫ ଘଣ୍ଟା ଡ୍ରାଇଭ୍। ଭୁବନେଶ୍ୱର-ବ୍ରହ୍ମପୁର ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଟ୍ରେନ୍ ସେବା ଉପଲବ୍ଧ। ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଗାଡ଼ି ରାସ୍ତା, ରୋପ୍ ୱେ, କିମ୍ବା ୯୯୯ ସିଢି ଦ୍ୱାରା ପହଞ୍ଚିହୁଏ।From Brahmapur (approx. 30 km): A scenic 40-minute drive. Auto-rickshaws, buses, and taxis are readily available. From Bhubaneswar (approx. 160 km): A 4-5 hour drive via NH-16 with regular train services connecting the two cities. The hilltop is accessible via a well-maintained ghat road for vehicles, a ropeway offering stunning aerial views, or the legendary 999 steps for the devout.
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୟ: ଅକ୍ଟୋବରରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ — ଆବହାୱା ସୁଖମୟ। ଚୈତ୍ର ମାସ (ମାର୍ଚ୍ଚ-ଏପ୍ରିଲ୍) ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅନୁଭବ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ। ଗ୍ରୀଷ୍ମ (ଏପ୍ରିଲ୍-ଜୁନ୍)ରେ ତାପମାତ୍ରା ୪୦°C ରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ — ଭ୍ରମଣ ଅସୁବିଧାଜନକ।Best time to visit: October to March when the weather is pleasant. Chaitra month (March-April) is ideal for witnessing the famous Chaitra Mela. Summer (April-June) temperatures often exceed 40°C, making travel uncomfortable.
ନିକଟସ୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳNearby Attractions
ଗୋପାଳପୁର ସମୁଦ୍ର କୂଳ (ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ୧୫ କି.ମି.) — ଶାନ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ବେଳାଭୂମି। ବ୍ରହ୍ମପୁର — “ସିଲ୍କ ସହର” ଭାବେ ପରିଚିତ, ବେରହାମପୁରୀ ପାଟ୍ଟ ଶାଢ଼ୀ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଚିଲିକା ହ୍ରଦ — ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ, ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀ ଓ ଇରାବତୀ ଡଲଫିନ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କୋଦଳା — ଶାନ୍ତ ଗ୍ରାମ, ମନ୍ଦିର ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ।Gopalpur Beach (15 km from Brahmapur) — a serene, beautiful coastline. Brahmapur — famous as the “Silk City of Odisha” for its exquisite Berhampuri Patta sarees. Chilika Lake — India’s largest brackish water lagoon, renowned for migratory birds and Irrawaddy dolphins. Kodala — a peaceful village known for its temples and natural beauty.
ଋଷିକୁଳ୍ୟା ଓ ଅଲିଭର କଛୁଆRushikulya River and Olive Ridley Turtles
ତାରାତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର ନିକଟସ୍ଥ ଋଷିକୁଳ୍ୟା ନଦୀ ମୁଖରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଅଲିଭର ରିଡଲି କଛୁଆ (Olive Ridley turtles) ଆସି ଅଣ୍ଡା ଦିଅନ୍ତି। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଛୁଆ ଆରିବାଦା (ସାମୂହିକ ନେସ୍ଟିଙ୍ଗ୍) ସ୍ଥାନ। ନଦୀ କୂଳର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶକୁ ଆହୁରି ମନୋହର କରେ। ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ନଦୀର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ।The Rushikulya river mouth near the Taratarini Temple hosts the world’s largest Olive Ridley turtle arribada (mass nesting) every year, when hundreds of thousands of turtles arrive to lay eggs. The river’s natural beauty enhances the temple’s spiritual atmosphere. The panoramic view of the Rushikulya from the hilltop is breathtaking, creating an unforgettable experience of nature and divinity intertwined.